MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 98 | METEOROLOGIJA
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 98
Planeta Br 98
Godina XVII
Novembar-Decembar 2020.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Novembar 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

TEMA BROJA

 

Oliver Klajn

Meteorologija / Istraživanja na Dalekom istoku

Od stanice na Hokaidu do modernog „suncokreta“

 

Vodeća ustanova za proučavanje vremenskih prilika u najmnogoljudnijoj državi sveta je Kineska meteorološka administracija, sa sedištem u Pekingu. Postoji oko 70 godina i koreni su joj u vojsci. Vremenom je ovo telo preraslo u vladinu instituciju. Sastavni deo Kineske meteorološke administracije (KMA) je Nacionalni meteorološki centar koji se bavi prognozom vremena i proučavanjem klime.

Tema broja

Značaj koji kinesko društvo pridaje meteorologiji ogleda se i u tome da, poslednjih 15 godina, radi specijalizovani televizijski kanal koji je osnovala KMA. Uloga ovog kanala je prevashodno da upozori javnost na nepogode i eventualne nailazeće vremenske katastrofe. Svaka terirorijalna jednica poput provincija ima posebne ogranke i istraživačke ispostave. Na nivou cele države ima čak 2300 meteoroških stanica!
Glavna kineska ustanova posvećena nauci o atmosferi ima i preventivnu funkciju jer pomaže vlastima da izađu na kraj sa munjama, maglom i olujama. Ovih dana obeležava se pola veka od početka projekta „Fengjun“, što u prevodu sa kineskog znači: vetroviti oblak.

“Fengjun” iz vasione

Kina je do sada lansirala 17 meteoroloških satelita, od kojih su 7 i danas u orbiti. Sateliti su išli polarnom orbitom iznad polova, geosinhronom oko  Zemlje i heliosinhronom orbitom. Imaju vrlo široku primenu. „Fengjun“ sateliti se označavaju brojevima od 1 do 4. Vrše  vrlo detaljna posmatranja određenih oblasti, što može da obuhvata trećinu Zemljine površine. Sa uspehom od preko 99 posto, podaci se primenjuju u numeričkoj prognozi vremena koja se zasniva na matematičkim modelima i računarskoj simulaciji.
Jedan od glavnih zadataka je promatranje lošeg vremena poput grada i peščanih oluja praćenih grmljavinom. Mere i kvalitet vazduha. „Fengjun“ sateliti su doprineli da se poboljša tačnost vremenske prognoze u čitavom svetu. Po četiri puta u toku dana pribavljaju podatke o vremenu. Preko sto država u svetu, preko interneta, dobija saznanja do kojih dolaze Kinezi, naročito države širom Azije, što im omogućava da spremno dočekaju eventualne vremenske nedaće.

Tema broja

Mapa meteoroloških stanica u Kini

 

Tema broja

Delovi Fengjuna 3 i 4

Dosad je oko 90 meteorologa iz 36 zemalja prošlo obuku za primenu dostignuća kineskih meteroloških satelita. U poslednjoj deceniji, mnogo sredstava je uloženo u to da se  pomogne poljoprivredi kroz meteorološka osmatranja i istraživanja. Napravljen je sistem osmatranja nazvan “Tianjan” i platfoma “Tianćing”, namenjena obradi podataka. Primenom veštačke inteligencije i računarskom obradom podataka, omogućen je prelaz od kompjuterske tomografije do holografije. Time se blagovremeno dolazi do saznanja o jakim vetrovima, kiši ili oluji. Sa znatno većom preciznošću Kinezi su uspeli da lociraju tajfune, da izračunaju distribuciju kišnih kapi u odnosu na prečnik, poboljšaju vidljivost i da na vreme otkriju munje.
Većina kineskih provincija koriste ovaj sistem, odnosno platformu pošto obrađuje preko 400 vrsta meteoroloških podataka, a više od 30 različitih operativnih sistema je objedinjeno u cilju  otklanjanja eventualnih problema. Deluju pod zajedničkim nazivom „Tian“ sistemi i posebno su značajni tokom sezone poplava.

Tema broja

Logo Kineske meteorološke administracije

 

 

Tema broja

Mapa meteoroloških opservatorija po Japanu


Osmatranje munja

U poslednje tri godine, izgrađeno je preko 650 meteoroloških stanica, među kojima se izdvajaju stanice koje se bave praćenjem i izučavanjem klime u regionu Unutrašnja Mongolija. Dele se po predviđenoj dužini trajanja. Postoje stogodišnje, one koje traju 75 i one od 50 godina.
U Kini je početak oktobra praznični period, kada se obeležava stvaranje moderne države. To je jedna od tri tzv. “zlatne nedelje”, kada zaposleni dobijaju veći broj slobodnih dana i kada se održavaju brojne manifestacije. Uoči toga, ljudi slušajue najave Nacionalnog meterološkog centra.
U pustinji Gobi se nalazi kosmodrom „Điukuan“. Sa tog mesta je lansiran satelit „haijang“ koji će promatrati uslove koji vladaju nad okeanom.
Značajno ostvarenje je i nedavno otvaranje Centra za istraživanje munja u Sudžou (istočna provincija Đangsu). Reč je o retkoj instituciji ovog tipa jer, za sada, samo na Floridi postoji specijalizovana naučna ustanova za munje. Centar se, pre svega, bavi zaštitom od pražnjenja atmosferskog elektriciteta.
Landžou je prestonica provincije Gansu, na severozapadu Kine. U okviru Kineske meteorološke administracije u Landžou, deluje Institut za suvu meteorologiju. Oni su sproveli ekspediciju ka slivu tri tibetanske reke. Izučavaju atmosferu i prirodne uslove koji vladaju na Tibetanskoj visoravni. Pre dve godine, na Tibetu je formirana automatska stanica za proučavanje vremena koja funkcioniše bez ljudi, osim tehničara koji je održavaju. Stanica meri temperaturu, brzinu i pravac vetra, vlažnost, padavine i vazdušni  pritisak.  

Prva prognostičarska karta

Japan ima veoma dugu tradiciju meteoroloških istraživanja. U tokijskoj opštini Čioda je sedište Japanske meteorološke agencije. Prva vremenska stanica u Japanu napravljena je 1872. godine u gradu Hakodate, na ostrvu Hokaido. Tri godine kasnije, u Tokiju je osnovana meteorološka opservatorija, preteča Japanske meteorološke agencije, koja je funkcionisala u okviru Ministarstva unutrašnjih poslova.
Osamdesetih godina 19. veka pojavila se prva prognostička karta Japana. Nedugo nakon toga  objavljena je i prva vremenska prognoza. Od 1922. godine počinje sa radom Škola za obrazovanje meteoroloških stručnjaka. Već 1938. godine, Japan je posedovao radio-sondu kojom su vršena merenja viših slojeva atmosfere.

Tema broja

Prognoza vremena u Japanu

 

Tema broja

Prikaz meteroloških instrumenata u Japanu

Posle Drugog svetskog rata, počelo su istraživanja pomoću meteroloških radara. Sa numeričkom prognozom vremena počelo se 1959. godine. A samo deceniju kasnije, nastao je kompjuterski sistem ADESS za automatsku obradu podataka. To je danas jedan od dva računarska sistema koje koriste japanski meteorolozi. Sedamdesetih godina 20. veka stvoren je AMEDAS (skraćenica od „Sistem automatskog sticanja meteoroloških podataka“). Zasniva se na objedinjenom delovanju 840 meteroloških stanica koje proučavaju padavine, brzinu i pravac vetra, trajanje Sunčeve svetlosti i temperaturu. Sistem danas obuhvata 1300 kišomera u celoj zemlji. Takođe, utvrđuje se i dubina snega. Za tu svrhu je namenjeno 320 meteorolških stanica, od kojih neke rade sa stručnjacima dok druge automatski vrše merenja. AMEDAS ima vrlo značajnu  preventivnu ulogu.
Prvi meteorološki satelit je 1977. godine poslat u geostacionarnu orbitu. Naziv satelita bio je „himavari“, što u prevodu znači: suncokret. „Himavari“ 8 i 9 su trenutno aktivni. Pored vremenske prognoze, treba da pogode pojave tajfuna i oluja ne samo za Japan već i za čitavu istočnu Aziju i zapadni deo Tihog okeana.

Tema broja

Operacioni centar Japanske meteorološke agencije

Postrojenje za -90

Deo Japanske meteorološke agencije je Meteorološki istraživački institut. Osim osnovnom delatnošću, tamošnji stručnjaci se bave pravljenjem softverskih  modela Zemlje da bi se sprovela numerička vremenska prognoza i prikazala interakcija elemenata klime, a sve u cilju valjane sistematizacije prikupljenih podataka o vremenu.

Tema broja

AMEDAS oprema

 


Japanski Meteorološki istraživački institut vrši eksperimentalne i numeričke studije procesa koji određuju klimu, osmatranjem klimatskih faktora i praćenjem meteoroloških pojava. Nastoje da kroz naučna istraživanja predvide globalno zagrevanje, odnosno predstojeće klimatske promene. To postižu proučavanjem biohemijskih i fizičkih promena u atmosferi i okeanima. Ova japanska institucija poseduje izuzetnu opremu tako da mogu da veoma precizno procene nastanak svake vrste meteoroloških promena.
Japanski stručnjaci su izgradili i postrojenje u kome vlada velika hladnoća, i do -90 stepeni. Tu se obavljaju eksperimenti i vrše različita merenja - sve u cilju praćenja meteoroloških pojava. Poseduju i veliki vazdušni tunel za proveru instrumenata kojima se mere vetrovi. Vrše se i merenja količine veštačkih radioaktivnih izotopa, što se u Japanu radi duže nego u svi drugim zemljama sveta.
Postoji i stanica za osmatranje atmosfere na atolu Minamitorišima, u Tihom okeanu.

Ljudi za tajfune

U Južnoj Koreji je 1978. godine osnovan Nacionalni institut za meteorološke nauke. U početku su postojale samo dve laboratorije. Ubrzo potom je, na planini Gvanaksan, počeo sa radom meteorološki radar. Danas je radarima pokrivena čitava zemlja.
Pre petnaest godina formiran je korejski tim stručnjaka za proučavanje tajfuna. Radi i Korejska meteorološka administracija, a pre jedne decenije lansiran je i prvi korejski meteorološki satelit.

 

 

Oliver Klajn



 

Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 98
Planeta Br 98
Godina XVII
Novembar - Decembar 2020.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2021 PLANETA