MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 100 | 100 BROJEVA „PLANETE”
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 100
Planeta Br 100
Godina XVIII
April-Maj-Jun 2021.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 99
Jan. 2021g
Br. 100
April 2021g
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Novembar 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

ARHEOLOGIJA

 

O.K.

Nok civilizacija

Glave od terakote otkrile drevnu civilizaciju

 

Narod Ham živi na severozapadu Nigerije. Njihovo selo Nok se nalazi u nigerijskoj državi Kaduna. Engleski oficir Džon Dent Jang  je tu, baveći se rudarstvom, ostvario važno otkriće 1928. godine. Jedan od njegovih rudara  pronašao je figure od terakote koje su predstavljale ljudsku i majmunsku glavu.

ARHEOLOGIJA

Pored istoimenog mestašca, najvažniji lokaliteti Nok kulture su dolina Taruga i Kacina-Ala. Četrdesetih godina 19. veka ponovo su, slučajno i u okviru rudarskih radova, otkrivene nove figure. Tada će jedan od činovnika iz rudnika skulpturu glave koju je pronašao odneti na svoj posed kako bi služilo kao strašilo. Na sreću, u to vreme je u Nigeriji boravio engleski arheolog Bernard Feg. Videvši strašilo, uočio je sličnost sa otkrićem Jangovog rudara. Ubrzo je stupio u kontak sa Jangom. Postalo je jasno da je u pitanju mesto gde je postojala drevna civilizacija i da se mora prekinuti sa iskopavanjem kalaja.

Prva stručna iskopovanja preduzeta su 1961. godine. Tom prilikom otkriveni su predmeti i delovi skulptura od zgure, kovanog gvožđa, crvenog okera i kvarca. Posebno se izdvajaju kuhinjska renda od zemlje. Najviše je nađeno loptastih lonaca i plitkih činija. Do 1977. godine iskopano je preko 150 predmeta od terakote. Nažalost, iskopavanja poslednjih decenija su pokazala da je preko 90 procenata lokaliteta Nok kulture organizovano opljačkano.

Skulpture su vrlo tražene među kolekcionarima širom sveta. Preko hilljadu skulptura od terakote je prokrijumčareno izvan Afrike. Pored toga, postoji i problem falsifikovanja jer mnoge radionice izrađuju figure koje predstavljaju kao da potiču iz Nok civilizacije.

Ova arheološka kultura je trajala oko dva milenijuma. Nastala je oko 1500. godine pne. Opstala je do kraja 5. veka ne. Društvo koje je stvorilo Nok kulturu je imalo sličnosti sa današnjim narodom tako da je nastala hipoteza po kojoj su to zapravo preci etničke zajednice Ham. I jednima i drugima je bilo zajedničko da imaju jednu vrste ploče u ustima i ušima koje deformišu izgled tela.

ARHEOLOGIJA

Figure u paru / Jedna od glava iz Nok kulture / Pola ptica pola čovek

Gvožđe je imalo široku primenu. To se ogleda u postupku topljenja rude gvožđa da bi se izvukao metal. U najvećoj nigerijskog državi Niger, otkriveni su ostaci najstarijih peći u zapadnoj Africi. Postoje pretpostavke da su ovu civilizaciju stvorili doseljenici sa severa Afrike. Nađeno je puno brušenih kamenih alatki. Za sečenje su koriščene isključivo kamene sekire sa malim sečivima. Oruđa za brušenje i mlevenje su pravljena od metamorfnih kao i magmatskih stena poput granita. Drobilice su vremenom, nakon što su bivale iskorišćene, po svemu sudeći postajale tučkovi.

Najviše je nađeno delića grnčarije. Utvrđena su tri vremenska razdoblja na koje se deli Nok kultura. U ranom periodu grnčarija je mahom manja i slabo očuvana. I pored toga vidljivi su raznovrsni ukrasi uz precizne i krive linije. Nakon 900. godine pne počeo je srednji period ove civilizacije. Tada je više delovai terakote i gvozdenih predmeta.

U poznom periodu je pronađeno najmanje grnčarije i najmanje lokaliteta. Od biljaka, najviše se gajio afričko proso. Na lokalitetima ove kulture su uočeni i ostaci kravljeg graška. Zna se da su ljudi te epohe u današnoj Nigeriji takođe bili i lovci. O tome svedoče brojni predmeti. Što se tiče skulptura od terakote, samo u izuzetnim slučajevima su sačuvane u celini, najčešće u aluvijalnom blatu. Otuda su te ljudske tvorevine mahom u delovima.

Zaštitni znak Nok kulture su glave oba pola sa akscentom na frizurama. Glavesu prirodne veličine. Šuplje su a na njima je prikazano mnogo nakita. Kružnog su ili kupastog oblika. Po svemu sudeći, glavni razlog za njihov nastanak nije bio umetnički poriv već su imale praktičnu namenu.

ARHEOLOGIJA

Oruđa Nok kulture

 

O.K.



 

 

 

Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» UZ 100 BR. „PLANETE”

» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 100
Planeta Br 100
Godina XVII
Januar-Februar-Mart 2021.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2021 PLANETA