OKO PLANETE

Klima

Zemlja je bila “snežna grudva”

Pre oko 700 miliona godina, naša planeta se zaledila i pretvorila u “grudvu” snega i leda; nije bilo tečnih okeana i jezera izloženih atmosferi. Šta se desilo da Zemlja postane “snežna grudva“? Jedna nova studija upućuje na to da su hladna klima i česte i obilne vulkanske erupcije stvorile uslove za takvu promenu. Naša planeta bila je prekrivena ledom, glečeri su se prostirali do današnjih tropskih predela. Recimo, u područjima oko ekvatora bilo je hladno kao danas na Antarktiku. Ono malo života sačuvano je oko geotermalnih izvora i u tečnoj vodi ispod ledenih pokrivača. Šta je ovome bio razlog?

U nauci poznate kao Franklinske erupcije dešavale su se pre oko 720 miliona godina - izbacile su na površinu Zemlje velike količine stenja iz utrobe planete, na prostoru koji se protezao od današnje Aljaske, preko severne Kanade do Grenlanda. Slične erupcije su se događale i u drugim periodima razvoja Zemlje, ali su se ove poklopile sa tada vladajućom hladnom klimom. Pošto nije bilo biljaka - još nisu evoluirale - pomenute erupcije su ogromne površine svežeg stenja izložile jakim vremenskim uticajima.
Hemijske reakcije koje nastaju tokom trošenja stena uklanjaju CO2 iz atmosfere. Naučni model tog klimatskog stanja upućuje na stav da je jaka erozija na tako velikom području mogla da ukloni dovoljno ugljen-dioksida da Zemlju gurne u stanje “snežne lopte”, piše u časopisu “Journal of Geophysical Research: Planets”. Slične vulkanske erupcije u drugim razdobljima istorije Zemlje nisu dovele do istog ishoda pošto su se dešavale kada je klima bila toplija i kada je postojao biljni pokrivač koji je usporavao proces erozije.

Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"